Lastig onderwerp: Verantwoord ketenbeheer

Lastig onderwerp: Verantwoord ketenbeheer

[vc_row][vc_column][vc_single_image image=”13183″ alignment=”center” border_color=”grey” img_link_target=”_self” img_size=”full”][dt_gap height=”20″][vc_column_text]Ketenbeheer is een hot topic op dit moment voor bedrijven die werk maken van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het onderwerp wordt omarmt door twee internationale rapportage-richtlijnen, GRI G4 en <IR> en twee nationale benchmarks: de Transparantiebenchmark van het ministerie van economische zaken en de Benchmark Verantwoord Ketenbeheer van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO).

De VBDO publiceert op maandag 9 december haar top 40 beursgenoteerde bedrijven: De Benchmark verantwoord ketenbeheer 2013.

Haken en ogen aan MVO in de keten

Trouwe volgers van de MVOptimist weten dat hij, ondanks dat hij het onderwerp een warm hart toedraagt, een nogal kritische blog geschreven heeft over de verantwoordelijkheid van een bedrijf in de keten. In deze blog enkele argumenten voor en tegen verantwoord ketenbeheer.

Stand van Zaken

  • Veel bedrijven hebben reeds maatschappelijke leveranciersvoorwaarden. Ze lijken allemaal op elkaar, maar er is vreemd genoeg nog steeds geen wereldwijde standaard.
  • Een groeiende minderheid controleert de arbeidsomstandigheden en naleving van milieustandaarden bij hun leveranciers. En soms ook bij de leveranciers van de leveranciers.
  • Idealisten zijn door middel van sociale media beter dan ooit in staat om hun achterban te activeren, om nieuws te maken. Krachtige voorbeelden zijn:
    • Wakker dier voert niet alleen actie tegen de plofkip, het verstuurt wekelijks een nieuwsbrief met vegetarische en/of diervriendelijke alternatieven bij supermarkten.
    • Mensen worden er op attent gemaakt dat Monsanto met gemodificeerde gewassen de voedselmarkt probeert de domineren.
  • Meedoen is de norm. Voor bedrijven dan. Waar consumenten nog weg komen met het excuus van de “te hoge prijs”, wordt van bedrijven geëist dat zij zich conformeren aan MVO. Een slapend bedrijf als Coolcat werd vorige week nog door de minister wakker geschud. Boeiend om te zien dat het bedrijf verontwaardigd roept: “De minister schijt als een meeuw op ons en vliegt door”, terwijl koplopers en de konijnen denken: “De minister wees je er op, dat je boter op je hoofd hebt, en dat dat lelijke vlekken op je Coolcat-jasje geeft. Doe daar wat aan!”

Argumenten tegen MVO in de keten

  • De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Met het opleggen van leveranciersnormen, neem je als bedrijf je ketenpartner de maat. Dan kun je maar beter van onbesproken gedrag zijn. Bedrijven met leverancierscodes die in het nieuws komen door bouwfraude, het liborschandaal, leeg geroofde pensioenfondsen… Hebben deze bedrijven spreekrecht?
  • As `t net kin sa`t it moat, dan moat it mar sa`t it kin. Leveranciers voelen zich genoodzaakt ?gechanteerd? om de voorwaaarden te tekenen en gaan over op de orde van de dag. Daarbij komt dat iedere klant een unieke set van voorwaarden oplegt, die elkaar wellicht ook tegenspreken. Het is dan makkelijker om te tekenen, dan om de discussie over 3 kantjes aan normen aan te gaan.
  • Wij wassen onze handen in onschuld. Klanten komen vaak niet controleren hoe de leverancier daadwerkelijk werkt. Zodra de leverancier slecht in het nieuws komt, kan de klant zich verschuilen achter de maatschappelijke voorwaarden en het contract ontbinden. De voorwaarden werken dan als risicomanagement: De klant heeft haar probleem opgelost, maar wat is er verbeterd?
  • Voor wat hoort wat. Indien je als klant geen langere termijn contract afsluit, kun je moeilijk verwachten dat een leverancier zich naar jouw wensen voegt. Indien de prijsvoering leidend is bij de inkoopmanager, verruilt deze leveranciers zonder met de ogen te knipperen.

Argumenten voor MVO in de keten

  • Sta voor je zaakje. Koplopers als Philips, DSM en Unilever lijken probleemloos leveranciersvoorwaarden af te dwingen en hebben systemen geïmplementeerd om naleving te waarborgen. Natuurlijk zijn dit grote bedrijven met grote beslissingskracht, maar roepen dat het niet kan is ongegrond. Ook bedrijven in het peloton als Sligro en Macintosh huren de BCSI in om de keten te managen. Het vergt natuurlijk wel een behoorlijke investering, als je wil staan voor je zaakje.
  • Als het mis gaat, sta je in je hemd. In het communicatietijdperk komen misstanden vanzelf aan het licht. Tien jaar geleden vonden klanten wel eens een briefje in hun spijkerbroek: “Deze broek is gemaakt in Vietnam, we verdienen minder dan een dollar per dag, mogen het terrein niet verlaten en de opzichter slaat ons”. Nu hebben de mensen in Azië smartphones en zetten ze filmpjes van levend geplukte konijnen op YouTube
  • Voor een dubbeltje op de eerste rang. In het communicatietijdperk is inzicht eenvoudiger dan ooit om achterstanden te achterhalen. Bedrijven kunnen de controles zelf uitvoeren of inhuren, maar nieuws dat tot je komt kun je ook actief gebruiken. Indien in een gemiddeld kledingstuk minder dan €0,50 aan arbeidsloon zit, merkt de consument het toch niet wanneer je de loonkosten laat verdubbelen om de werkomstandigheden te verbeteren?

Hoe nu verder?

Zoals zo vaak in maatschappelijk verantwoord ondernemen is de situatie rondom verantwoord ketenbeheer niet zwart of wit, goed of fout. Het is voor bedrijven goed om een heldere positie in te nemen, op welke manier zij verantwoordelijkheid in de keten willen nemen. De MVOptimist geeft de volgende suggesties:

  • Ga strategische allianties aan. Sluit een langetermijncontract af met je strategische partners, zodat zij weten dat hun investering in goede werkomstandigheden een win-win-situatie is.
  • Betaal een eerlijke prijs. Wurgcontracten leveren naast een lagere prijs ook een groter afbreukrisico op. Er komt een dag dat je daar spijt van krijgt. Dat kun je maar beter voor zijn.
  • Neem misstanden serieus en ga de dialoog aan. Uiteindelijk voelt niemand zich comfortabel in het uitbuiten van personeel of het lozen van vervuild afvalwater. Vraag je leverancier hoe je hen kan helpen om deze problemen te overwinnen. Je zal verbaasd staan hoe eenvoudig de oplossing soms is.
  • Leer van de pioniers. Aanstaande maandag maakt de VBDO bekend wie van de 40 beursgenoteerde bedrijven de beste verantwoordelijkheid pakt in de keten. Genomineerd zijn BAM, DSM, Heineken, Philips of Reed Elsevier. Indien je interesse hebt om zelf vervolgstappen te zetten in de keten, dan is dit bij uitstek een evenement om heen te gaan. Hier tref je koplopers met modder aan de poten, van wie je lessen uit de praktijk kan leren. En er zijn nog plaatsen beschikbaar!

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Geef een reactie