Wat rapporteert de top 10 over corruptie?

In dit onderzoek doorzoek ik de verslagen van de top 10 van de Transparantiebenchmark op rapportage over corruptie, fraude en omkoping. Wat opvalt is het volgende:

      • De helft van de bedrijven heeft het onderwerp behoorlijk op de agenda heeft staan.
      • Rapportage over dit onderwerp is vooral beleidsmatig en soms voorzien van een melding van gevallen in cijfers.
      • Concreet schrijven over corruptie komt 1 keer voor. Philips beschrijft een corruptieschandaal dat reeds uitgebreid in de media aan bod gekomen is.
      • Twee bedrijven, Attero en het Havenbedrijf, rapporteren dat er geen meldingen van corruptie of frauduleus handelen gemeld is.
      • Drie bedrijven, KPN, Heineken en Vodafone, hebben niets te melden over dit onderwerp.

Uit dit mini-onderzoek zou af te leiden kunnen zijn dat fraude meer voorkomt bij de bedrijven AKZO Nobel, Philips en BAM. Dat zou een verkeerde conclusie zijn:

In het boek van dr. Van Hulten waar ik vorige week over geschreven heb, geeft een verklaring voor het aantal meldingen en de professionaliteit van de organisatie: Integriteitsparadox. Als een organisatie veel aandacht besteed aan integriteitsvraagstukken zal het een groter aantal meldingen van schendingen opleveren.

#1: DSM

DSM rapporteert beleidsmatig over corruptie, voornamelijk naar aanleiding van de UN Global Compact en de leveranciersvoorwaarden.

‘DSM remains committed to aligning its operations and strategy with the UN Global Compact principles in the area of human rights, labor, the environment and anti-corruption. For example, the company will refrain from any form of corruption, including extortion and active or passive bribery, even if it loses business as a consequence.’

DSM rapporteert niet over geconstateerde gevallen van corruptie, fraude of omkoping, noch over herstelacties naar aanleiding van meldingen over dit onderwerp.

‘The Audit Committee was regularly updated on DSM Alert cases submitted under DSM’s whistleblower policy and mitigating actions to prevent recurrence of fraud.’

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 4, Fraude 4, Omkoping 2, Klokkenluider 1

#2 AKZO Nobel

AKZO Nobel rapporteert dat er 245 klachten zijn genmeld naar aanleiding van de verberterde “Speak up’ procedure. Van de 245 meldingen zijn er 99 afgewezen. Dit betekent dat 60% van de meldingen terecht aangemeld waren, waarvan ongeveer de helft in de categorie ‘integer zakendoen’ viel. AKZO Nobel stelt dat geen van de meldingen materieel was.

Beleidsmatig rapporteert AKZO Nobel:

‘At a very basic level, we must continue to be clear and completely consistent in what we stand for from a business principle (or Code of Conduct) perspective, regardless of the market segment, function or country in which we operate. We continue to mandate training in this area, including focused modules for competition law and anti-bribery aspects. In 2011, we expanded the training to include a new manual for export control.’

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 0, Fraude 2, Omkoping 4, Klokkenluider 1

#3 Philips

Philips rapporteert van de top 3 cijfermatig het meest uitgebreid over corruptie. IN 2011 zijn er 211 schendingen gemeld waarvan er 180 in behandeling genomen zijn. 56 meldingen zijn geclassificeerd als feitelijke schendingen, wat ongeveer 20% van de meldingen is.

Philips rapporteert ook inhoudelijk over fraude. Het betreft een zaak die uitgebreid besproken is in de media:

‘On November 13, 2007, various officials, on behalf of the Public Prosecutor’s office in the Netherlands, visited a number of offices of the Philips Pension Fund and the Company in relation to a widespread investigation into potential fraud in the real estate sector. The Company was notified that one former employee and one employee of an affiliate of the Company had been detained. This affiliate, Philips Real Estate Investment Management B.V., managed the real estate portfolio of the Philips Pension Fund between 2002 and 2008. The investigation by the public prosecutor concerns the potential involvement of (former) employees of a number of Dutch companies with respect to fraud in the context of certain real estate transactions. Neither the Philips Pension Fund nor any Philips entity is a suspect in this investigation. The Philips Pension Fund and Philips are cooperating with the authorities and have also conducted their own investigation. Formal notifications of suspected fraud have been filed with the public prosecutor against the (former) employees concerned and with our insurers. Furthermore, actions have been taken to claim damages from the responsible individuals and legal entities. This has resulted in a number of settlements. At this time it is not possible to assess the outcome of this matter nor the potential consequences. At present, it is management’s assessment that this matter will not cause a decline in plan assets nor an increase in pension costs in any material respect.’

Ook is Philips de vorige week in het nieuws gekomen door de enorme boete die de Europese Unie het bedrijf heeft opgelegd, voor de prijsafspraken die het heeft gemaakt met haar ‘concurrentie’. Een ernstig feit waar het volgend jaar uitgebreid over dient te rapporteren. Als dat mag van de juridische afdeling.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 4, Fraude 4, Omkoping 3, Klokkenluider 3

#4 Attero

Attero meldt dat er geen meldingen van fraude of vermeende misstanden zijn ontvangen, terwijl de regelingen rondom dit thema in 2010 geactualiseerd zijn. Op basis van het verslag valt niet te verklaren waarom Attero schoon van corruptie en fraude is.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 2, Fraude 2, Omkoping 0, Klokkenluider 0

#5 KPN

Corruptie is geen onderwerp waar KPN over rapporteert.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 0, Fraude 3*(0), Omkoping 0, Klokkenluider 0

#6 Havenbedrijf Rotterdam

Corruptie wordt behandeld in de GRI-bijlage met de merkwaardige verklaring:
Havenbedrijf Rotterdam heeft een risicobeheer­ sings­ en controlesysteem waarin de risico’s voor de bedrijfsvoering in kaart zijn gebracht. Corruptie is hierin niet apart onderkend aangezien Havenbedrijf Rotterdam voornamelijk in Nederland opereert en Nederland de laagste risicocategorie is toebedeeld in de AON Political Risk Map.

Waarom ik dit merkwaardig vind? De Rotterdamse haven is een van de belangrijkste toegangspoorten van Europa en loopt een permanent risico om grote hoeveelheden drugs, wapens en andere illegale goederen binnen te laten. Ik ben geen deskundige, maar ik schat de risico’s van het Havenbedrijf in aan de top van Nederland.

In ieder geval bewijst de Rotterdamse haven onbewust de hierboven beschreven integriteitsparadox:

In 2011 is geen melding gemaakt van corruptiegevallen.

#7 Heineken

Corruptie is geen onderwerp waar Heineken over rapporteert.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 0, Fraude 2*(0), Omkoping 0, Klokkenluider 2

#8 Vodafone

Corruptie is geen onderwerp waar Vodafone over rapporteert.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 0, Fraude 7*(0), Omkoping 0, Klokkenluider 0

#9 BAM

BAM zit in de bouw, een bedrijfstak dat bekend staat als gevoelig voor corruptie. Dat BAM het onderwerp daarom serieus op de agenda zet is logisch. BAM schrijft een hoofdstuk over Eerlijk zakendoen:

‘BAM wil een verantwoordelijke onderneming zijn. Dit betekent dat wij onze werkzaamheden uitvoeren in over- eenstemming met de geldende ethische, professionele en juridische normen. Wij vinden corruptie, omkoping en concurrentievervalsing onaanvaardbaar.

Resultaten 2011

In totaal werden in 2011 62 rapporten van vermeende
onregelmatigheden ontvangen in Nederland. In 34 van
deze gevallen (2010: 40 van de 53) werd een overtreding
van de gedragscode vastgesteld. Het betrof onder meer onregelmatigheden in de administratie, intimidatie, oncorrecte omgang met bedrijfseigendommen en hande- ling in strijd met de wet (onder meer diefstal en verduiste- ring). Tegen betrokken medewerkers zijn gepaste disciplinaire maatregelen getroffen.
In 2011 zijn geen klachten ontvangen inzake overtreding van de mededingingsregel en geen klachten over zaken doen met bedrijven van familie/vrienden.
In totaliteit komt het aantal meldingen en adviesaan- vragen in 2011 (140) vrijwel overeen met het aantal van 2010 (134).’

BAM rapporteert ook uitgebreid over de CPI, een index die de perceptie van corruptie beschrijft. Dr. van Hulten is nogal kritisch over de waarde van deze perceptie-index. Op de vraag of de CPI-score betekenis heeft, geeft Van Hulten een ja en een nee:

      • ‘Nee, omdat er geen feiten worden geregistreerd. Wat de onderzoekers doen, is het noteren van meningen, in de hoop dat als ze er maar voldoende hebben, dat ze dan toch wel in de buurt van de waarheid moeten komen. Een vergissing, zo niet misleiding van het publiek.’
      • ‘Ja, omdat op grond van onderzoek van de econometrist Shan Jin Wei van de Harvard-universiteit, die het effect bestudeerde van corruptie op buitenlandse investeringen, geconcludeerd kan worden: “1 punt meer op de CPI van Transparency International een daling van 16% aan buitenlandse investeringen in het desbetreffende land tot gevolg heeft”.’

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 5, Fraude 1, Omkoping 3, Klokkenluider 1

#10 Van Gansewinkel

Van Gansewinkel schrijft een halve pagina over integriteit, waar inzicht wordt gegeven over klachten.

‘Gedurende het jaar ontving de Manager Integriteit 33 meldingen van niet-integer gedrag. De meldingen waren deels afkomstig uit de organisatie zelf en zijn deels gedaan door personen en instanties buiten de organisatie. Het betrof één melding van agressie en geweld (intern), 19 meldingen van criminaliteit (met name diefstal), twee meldingen van fraude, twee meldingen over misbruik van werktijden, een melding over misbruik van bedrijfsmiddelen, vier meldingen van ongewenst gedrag en vier andere meldingen.’

Van de 33 meldingen zijn er 16 in onderzoek genomen en zijn er drie doorverwezen naar de afdeling HR in het kader van ongewenste omgangsvormen. Van 15 meldingen is het besluit genomen deze als niet onderzoekswaardig te duiden. Hiervan is de redden teruggekoppeld aan de melder, is een nader advise verstrekt of heft een doorverwijzing plaatsgevonden naar een andere afdeling of organisatie. Vier onderzoeken zijn nog lopend in 2012. Naar aanleiding van meldingen is meerdere malen aangifte gedaan en heft in een aantal gevallen een strafrechtelijk onderzoek plaatsgevonden. Drie medewerkers zijn op staande voet ontslagen door betrokkenheid bij integriteitsinbreuken.

Dit verhaal geeft een interessant inzicht in hoe Van Gansewinkel omgaat met onwelgevallig gedrag. Bijzonder is de detail in beschrijving van de gevallen, waarvoor mijn waardering. Wel opvallend dat bij de meest extreme aanleidingen de getallen worden vervangen door vage omschrijvingen als ‘meerdere’ en ‘aantal’.

Zoekwoord met resultaat: Corruptie 2, Fraude 3, Omkoping 1, Klokkenluider 0

Leeswijzer

Als er bij Fraude 3* genoteerd wordt, betekent dit dat fraude wordt beschreven met betrekking tot de assurance verklaring. Het cijfer tussen haakjes geeft aan hoe vaak het onderwerp fraude daadwerkelijk beschreven beschreven wordt.

De MVOptimist graag met haar lezers in dialoog

Op elk artikel van mijn blogs kan gereageerd worden. Graag zelfs. Reacties worden in 95% van de gevallen gepubliceerd. Ook kan gebruik gemaakt worden van de knoppen onder dit artikel, voor Twitter, Facebook, Google+ en om het bericht te verzenden naar een mogelijke geïnteresseerde.

Geef een reactie