Analyse: Rapportage over duurzaamheid Jaargang 2010

In 2010 zijn er in Nederland 104 duurzaamheidsverslagen gerapporteerd, met een GRI applicatieniveau van A, B, of C. Dat is veel meer dan ik had verwacht*.

Wat opvalt aan de GRI-verslagen over het rapportagejaar 2010 in Nederland:

  • De onderverdeling van applicatieniveaus in Nederland wijkt sterk af van de statistieken wereldwijd. Volgens GRI worden de 3 applicatieniveaus mondiaal ongeveer gelijk  toegepast. In Nederland is dat anders
    • 20% van de verslagen werd op A-niveau gerapporteerd;
    • 37% van de verslagen werd op B-niveau gerapporteerd;
    • 43% van de verslagen werd op C-niveau gerapporteerd.
  • Ook zijn er 43 rapportages uitgebracht, die niet refereren naar GRI en worden weergegeven in de staaf: Anders. Een bijzonder jaarverslag hier tussen is het verslag van Menzis. Deze heeft haar rapportage opgehangen aan de Transparantie Benchmark.
© MVOplossingen 2012

Hoe publiceren Nederlandse bedrijven?

Rapporteren over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen vindt meestal plaats middels het maatschappelijk jaarverslag. Enkele jaren geleden is de trend ontstaan, om geïntegreerd te rapporteren.Over 2010 zijn de volgende cijfers te vermelden:

  • 29% van de verslagen zijn geïntegreerd;
  • 66% van de jaarverslagen wordt nog steeds gepubliceerd in een separaat document;
  • 5% van de verslagen wordt alleen op de website gepubliceerd: dus niet op papier en niet op PDF.

Wat is een geïntegreerd verslag?

Een geïntegreerd verslag legt verantwoording af over zowel de financiële als de duurzame onderwerpen in 1 rapport. Het gebruik van het geïntegreerde verslag wordt sterk gepromoot door:

  • GRI, de in Amsterdam gevestigde organisatie die de wereldstandaard voor duurzaamheidsverslaglegging beheert. De drijfveer is waarschijnlijk dat het duurzaamheidsverslag serieuzer wordt genomen, indien het met de financiële verslaglegging mee genomen wordt.
  • Auditors, van de grote 4: KPMG, PwC, E&Y en Deloitte. Dat is natuurlijk heel logisch: dat is extra werk, dus brood op de plank.
  • Het ministerie van ELI, die samen met de auditors de Transparantie Benchmark uitvoeren.

Ik ben niet onder de indruk van geïntegreerde verslagen die ik tot nog toe gezien heb. Deze verslagen zijn eerder een gecombineerd verslag dan een geïntegreerd verslag: Een financieel jaarverslag met een hoofdstuk over duurzaamheid. Het belangrijkste resultaat is dat daarmee op de aandeelhoudersvergadering het onderwerp duurzaamheid behandeld wordt. Persoonlijk ben ik van mening dat een separaat verslag, dat behandeld wordt op de aandeelhoudersvergadering gelijk staat aan een gecombineerd verslag. Mijn vorige werkgever ING publiceert al jaren tegelijkertijd met het financiële jaarverslag samen met het verslag ING in de Samenleving.

Ik heb geen bezwaar tegen het combineren van verslagen, maar ik zie geen toegevoegde waarde.

Een echt geïntegreerd verslag is een serieuse stap vooruit. Daarin worden de financiële beslissingen en prestaties besproken, in een duurzame context. In een echt geïntegreerd verslag wordt bijvoorbeeld uitgebreid beschreven waarom een bedrijf overgenomen wordt, of waarom een bedrijfsonderdeel afgestoten wordt. Laat ik de proef op de som nemen. Waarom stoot Nuon haar prachtige dochter Helianthos eigenlijk af?

Gedurende het jaar 2010 hebben wij voorbereidingen getroffen voor de implementatie van de nieuwe strategische koers van Vattenfall per 1 januari 2011. Met deze nieuwe koers, zoals geformuleerd door Vattenfall, zetten we scherper in op een duurzamere energieproductie en verbetering van onze ecologische profiel.

Conform deze focus is besloten om voorbereidingen te treffen voor het afstoten van onze verkoopactiviteiten in België en onze gas- exploratie- en productieactiviteiten. In mei 2010 maakten wij bekend dat dochterbedrijf Helianthos op zoek is naar een strategische investeringspartner. De zoektocht naar investeerders wordt voortgezet.

50 bladzijden verder op in het verslag wordt er iets meer helderheid geschapen:

In mei 2010 maakten wij bekend dat ons dochterbedrijf Helianthos op zoek is naar een strategische investeringspartner. De ontwikkelde zonnecelfolie is inmiddels gereed voor grootschalige commerciële productie. Hiertoe dient een nieuwe fabriek te worden gebouwd.
De zoektocht naar investeerders wordt voortgezet.

Ik weet het niet, maar ik vind deze verklaring over een desinvestering erg mager. De techniek van Helianthos is uniek in de wereld, heel duurzaam en spraakmakend. Er is, valt te lezen op pagina 15, in de periode van 2007 tot 2009 een bedrag van 50 miljoen was geïnvesteerd aan onderzoek. En nu is het product volwassen genoeg voor productie, besluit het bedrijf om de fabriek niet zelf te bouwen. Waarom is dit het moment om te verkopen? Is dat allen maar voor de focus? En hoe Nuon aan kijkt tegen de brain-drain die thans plaats vindt: De onderzoekers, het neusje van de zalm, schijnen hun heil elders te zoeken. Dat lijkt mij een verlies van kapitaal, waar ik als aandeelhouder erg ongelukkig van zou worden.

In een echt geïntegreerd verslag wordt een strategische beslissing besproken in de context van People, Planet en Profit. De verkoop van het dochterbedrijf is wenselijk omdat:

  • De onderzoekers van Helianthos gebaat zijn bij een organisatie met focus op zonne-energie of folie;
  • Het bedrijf beter uit de verf komt binnen een andere organisatie;
  • Het product nog duurzamer worden in de context van een andere organisatie;
  • Toekomstige klanten zijn beter af, want verkoop is goed voor zowel de kwaliteit als de kostprijs;
  • Helianthos wordt winstgevender dan ooit.

Maar dat lees ik niet. Bij lange na niet… in gecombineerde verslagen.

Wel zie ik voordelen van echte geïntegreerde verslagen, maar die zijn zo onleesbaar dik.

Graag hoor ik van mijn lezers of zij het met mij eens zijn, dat niet de integratie zelf, maar de kwaliteit van de integratie op de agenda moet staan van de professionals in duurzaamheid. Ik zal in het komende jaar, de meest geïntegreerde verslagen van Nederland (DSM, Alliander, Philips) beoordelen op hun merites.

Volgende week schrijf ik over de omvang en naamgeving van MVO verslagen, duurzaamheidsverslagen, Sociale jaarverslagen…

* De reden voor mijn onderschatting, was dat ik mij voorheen baseerde op de informatie op www.duurzaamheidsverslag.nl en op GRI. Ik weet dat beide overzichten niet compleet zijn en ben daarom verder gaan zoeken op CorporateRegister.com. In 2011 in MVOplossingen de Nationale Partner van Corporate Register (CR) geworden. MVOplossingen heeft het overzicht op CR aangevuld tot 104 Nederlandse GRI rapporten en de 43 Niet GRI Rapportages.

Binnenkort komt een Nederlandse versie van deze website in het Nederlands beschikbaar.

Geef een reactie